Klasyfikacja Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych w skrócie NUTS (z francuskiego: Nomenclature des Unités territoriales statistiques; angielski: Classification of Territorial Units for Statistics, nazywana także Nomenclature of Territorial Units for Statistics) jest standardem geograficznym służącym do statystycznego podziału państw członkowskich Unii Europejskiej (ich terytoriów gospodarczych) na trzy poziomy regionalne o określonych klasach liczby ludności. Została ona ustanowiona w celu zbierania, opracowania i rozpowszechniania na obszarze Unii Europejskiej porównywalnych danych dla określonych statystyk regionalnych. Klasyfikacja NUTS służy również kształtowaniu regionalnych polityk krajów Unii Europejskiej i jest niezbędna do przeprowadzania analiz stopnia rozwoju społeczno-gospodarczego regionów. Wprowadzona została rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r., a weszła w życie 11 lipca 2003 roku zastępując wcześniejszą „Nomenklaturę Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS)”, ustalaną doraźnie przez Eurostat we współpracy z krajowymi urzędami statystycznymi.

Pod koniec 2016 roku ogłoszone zostało w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/2066 z dn. 21 listopada 2016 r. zmieniające załączniki do rozporządzenia (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustalenia wspólnej klasyfikacji NUTS (http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32016R2066). Rozporządzenie to jest rezultatem czwartej rundy rewizji wspólnej klasyfikacji NUTS (tzw. rewizja NUTS 2016). Zmiany zostaną wprowadzone z dniem 1 stycznia 2018 r.

W odniesieniu do podziału statystycznego Polski na jednostki NUTS wprowadzone zostały zmiany w podziałach wszystkich poziomów. Zasadnicza zmiana dotyczy statystycznego podziału województwa mazowieckiego, stanowiącego dotychczas jedną jednostkę poziomu NUTS 2, na dwa regiony NUTS 2: Warszawski stołeczny, oraz Mazowiecki regionalny. Konsekwencją zmiany podziału Polski na jednostki NUTS 2 jest modyfikacja podziałów na pozostałych poziomach. Na poziomie NUTS 1 zmiana polega na utworzeniu nowej jednostki obejmującej samo województwo mazowieckie (makroregionu województwo mazowieckie) oraz zmianie granic dotychczasowych regionów centralnego i wschodniego (makroregion centralny w nowych granicach obejmuje województwo łódzkie i świętokrzyskie, a makroregion wschodni – województwo podlaskie, lubelskie i podkarpackie). Zmiany dostosowawcze na poziomie NUTS 3 polegają na utworzeniu nowego podregionu żyrardowskiego oraz zmianie granic trzech podregionów (siedleckiego, warszawskiego wschodniego i warszawskiego zachodniego).

Jedną z konsekwencji rewizji NUTS 2016 jest uchylenie z dniem 1 stycznia 2018 r. Nomenklatury Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NTS) – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2017 r. uchylające rozporządzenie w sprawie wprowadzenia Nomenklatury Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NTS) zostało opublikowane 24 kwietnia 2017 roku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, poz. 825.

Klasyfikacja NUTS 2016 dzieli Polskę na hierarchicznie powiązane jednostki terytorialne na 3 poziomach:

  • NUTS 1 - makroregiony [powołano 7 makroregionów, w skład których wchodzi od 2 do 3 województw],
  • NUTS 2 - regiony [łącznie 17 jednostek, z czego 15 jest tożsame z województwami; województwo mazowieckie zostało podzielone na 2 regiony],
  • NUTS 3 - podregiony [łącznie 73 jednostki - tworzą je wybrane miasta na prawach powiatów lub grupy powiatów],

Szczegółowe informacje można uzyskać na stronie GUS -> Statystyka regionalna: (http://stat.gov.pl/statystyka-regionalna/jednostki-terytorialne/klasyfikacja-nuts/.